PULSERENDE POËZIE

Zijn werk wordt soms bestempeld als minimalistisch, maar daar is Christos Papadopoulos het niet altijd mee eens – sommige van zijn stukken noemt hij zelfs maximalistisch.

Met zijn gezelschap Leon & The Wolf ontwikkelde de Griekse choreograaf (geboren in Nemea in 1982) een eigen methode. Ze vertrekken van een gedetailleerde observatie van synchrone bewegingen die voorkomen in de natuur, zoals die van vissenscholen, vogelzwermen of de ondergrondse netwerken van paddenstoelen, en die symbool staan voor de maatschappij.

'Hierdoor waardeer ik het belang van collectieve beweging, van het stimuleren van sociaal bewustzijn en het creëren van een samenhangende, dynamische aanwezigheid in een ruimte’, zegt Papadopoulos hierover. Met die inspiratiebronnen zet hij in op kleine verschuivingen in de waarneming. Zijn werk wordt omschreven als ‘pulserende poëzie’.

Muziek visualiseren met OPUS

In OPUS (2017) neemt Papadopoulos Die Kunst der Fuge, Contrapunctus 1 van Johann Sebastian Bach als uitgangspunt.

‘Bij het luisteren naar klassieke muziek', vertelt de choreograaf, 'zie ik een explosie van beweging in mijn hoofd. Ik zie hoe de verschillende geluiden samenwerken, hoe een ritmisch spel plaatsvindt in de ruimte. Ik kan alle dialogen tussen de instrumenten zien. En ik vroeg me af: hoe kan je muziek visualiseren?'

Klassieke muziek wordt vaak gekenmerkt door een strakke structuur en artistieke complexiteit vol van emotie en interpretatie. Maar OPUS probeert die structuur visueel vorm te geven op het toneel en laat de dansers zich loskoppelen van de sentimentele impact van de muziek en de tendens om die te interpreteren. De partituur wordt een blauwdruk voor de choreografie: soms volgt het lichaam de ritmes, soms de melodieën, soms één of meer instrumenten. Zo wordt OPUS een nieuwe code voor het ontcijferen van de muzikale compositie.

De bewegingen blijven klein en subtiel: een houding gaat over in een andere, een lidmaat wordt gestrekt en weer gebogen, een kleine buiging en een draai van het hoofd. De trajecten die de lichaamsdelen zo afleggen komen overeen met de boogstreken van de strijkinstrumenten die we horen. Met ingrepen zoals fast forward, pause en rewind lijkt het alsof elke beweging forensisch wordt onderzocht.

Uiteindelijk vinden de dansers elkaar toch in een synchronie.

INTERNATIONALE ERKENNING

Met LARSEN C (2021) brak Papadopoulos definitief internationaal door. In 2025 won hij met de voorstelling zijn allereerste Rose Internationale Dansprijs. LARSEN C is genoemd naar een uitgestrekte Antarctische ijsplaat die in 2017 afbrak. Het werk werd in de New York Times omschreven als ‘groots, donker, onmenselijk koud en immer smeltend’ en verkent de universele patronen van verandering en monumentale verschuivingen die overal in de wereld plaatsvinden.

Net als in OPUS, bevraagt Papadopoulos met LARSEN C op nauwgezette manier het proces van de waarneming en het betekenisgeven. ‘Wat ik waarneem en wat ik ervaar in het alledaagse leven: is dat te vertrouwen?’, vraagt Papadopoulos zich af. ‘Is dat solide? Of zal mijn perceptie veranderen als ik kleine elementen verschuif? En hoe kan ik dat principe toepassen op het lichaam?’

LOSLATEN

Christos Papadopoulos: ‘In de danswereld hebben we het vaak over de controle over het lichaam, maar ik denk dat we het tegendeel daarvan vaak verwaarlozen: we kunnen ons lichaam toestaan er gewoon te zijn. Ik heb de neiging te zeggen dat het beter is de dingen te laten gaan en dan zullen die vanzelf wel bloeien. We moeten niet alles controleren. Het gaat erom iets te begrijpen en dan los te laten.’

OPUS biedt zo een eigenaardige zintuiglijke ervaring die ons Bach niet alleen anders laat horen en zien, maar het ook anders laat begrijpen. Voor Opera Ballet Vlaanderen maakt de choreograaf een grotere versie van het stuk met twaalf dansers.