‘Of je nu ervaren muziekmaker bent, in de fanfare zit, orgel of viool speelt, eigen instrumenten maakt, dj bent, rapt, aan bodypercussie doet of gewoon zin hebt in iets nieuws: iedereen is welkom!’

Zo luidde de warme oproep die Thomas Verstraeten in het najaar van 2025 verspreidde. Want hij wilde voor zijn nieuwe project – een parade waarin twee Gentse gevels van plaats zullen wisselen, en die later een voorstelling wordt – een stadsorkest vormen dat Gent een muzikale stem zal geven. En of er gehoor werd gegeven aan de oproep! Met een brede waaier aan instrumenten kwamen Gentenaars – van heinde en verre – naar het kenningsmakingsweekend voor het stadsorkest op 10 en 11 januari in theater CAMPO.

Wij waren erbij op 11 januari en zagen daar – om een paar voorbeelden te noemen: een meisje van twaalf met haar draagbare, elektronische harp, een meisje van twaalf met een blokfluit, mannen en vrouwen met saxofoons en een contrabas, een oudere dame die kwam dj’en, een Oekraïense percussionist, een bassist, twee nichten die kwamen zingen, een Syrische jongeman met zijn oed, een jonge vrouw met haar geërfde accordeon, violisten, een Braziliaanse Gentenaar met zelfgebouwde instrumenten…

Een lint van gevels

Geen wonder dat regisseur Thomas Verstraeten opgetogen was toen hij na het koffiemoment zijn project voorstelde aan de deelnemers. ‘Ik heb altijd al een enorme fascinatie en liefde voor de stad gehad, als startpunt om de wereld te begrijpen’, vertelde hij. ‘De grote uitdagingen van de tijd, denk aan klimaat, migratie, gentrificatie enzovoort, zie je voor het eerst in de stad.

'In al mijn projecten ga ik op zoek naar de poëzie in het alledaagse leven in de wijken. Want daarin vind je meer waarheid dan op de voorpagina van de krant. Daar geloof ik hard in.’

Het idee voor De opstand van de gevels kwam Thomas Verstraeten aanwaaien toen hij op een dag het Gentse stadsmuseum STAM bezocht: ‘Ik zag daar een oude schets van Gentse gevels en het verhaal erbij was dat de stad Gent vanaf de 17e eeuw eiste dat alle gevels van steen zouden zijn. Daarachter mocht een houten constructie staan, of om het even wat. Dat fascineerde me en in mijn fantasie zag ik het beeld van een lint van gevels met daarachter een leegte. En misschien ligt dat niet zo ver van hoe je Gent vandaag zou kunnen ervaren, dacht ik… Met een middeleeuws centrum dat een soort afgebakend, groot Disneyland geworden is, met terrassen en Nutellashops, airbnb’s en neuzekes kramen. Dat levert een spanning op met de mensen die daarrond wonen.’

‘Zo ontstond het idee om twee gevels in Gent, één op de middeleeuws ogende Vrijdagmarkt en één in de volkswijk de Brugse Poort, fysiek van plaats te doen wisselen. Concreet: we kiezen twee huizen, zetten op een nacht exacte kopieën van de gevels voor de originelen, op een ochtend pellen we die af, we leggen ze op een vrachtwagen en vervoeren ze door de stad, begeleid door een parade waaraan heel Gent kan meedoen. Klinkt eenvoudig toch? Is dat niet! (luide lach) Maar de technische teams en ateliers van Opera Ballet Vlaanderen zijn al heel hard aan de slag om een oplossing te zoeken en dat komt goed…’

‘Daarnaast komt er een voorstellingenreeks in NTGent. Het idee is om de gevels te verklanken: als ze instrumenten zouden zijn, hoe zouden ze dan klinken? Kunnen we met een diverse groep mensen uit Gent tot een samenklank komen? Daar gaan we in een reeks workshops het komende halfjaar naar op zoek. De voorstelling maken we met jullie materiaal en creatieve ideeën. Iedereen is welkom, goesting om mee te doen is belangrijker dan wat je kan. Ik zie mezelf in het hele proces als de verkeersregelaar: ik zal ingangen aanreiken waarmee jullie aan de slag kunnen en ik draai op het einde alles in elkaar. Daarin word ik geholpen door twee muzikale leiders, Wouter Deltour en Helena Casella.’

Aan de slag

En dan, na de lunch, volgt een eerste opdracht. De Gentenaars worden in groepjes opgedeeld en Thomas brengt hen naar een tafel waarop inspiratiemateriaal ligt. Hij heeft prenten meegebracht: van een middeleeuwse terechtstelling op de Vrijdagmarkt, een stoet van Keizer Karel, een tolpoort… Er liggen krantenartikels over de befaamde neuzekesoorlog aan het Gravensteen en over een krakersoproer in de jaren 1970 in de Brugse Poort. Hij heeft een verhaal van Italo Calvino met als titel Onzichtbare steden afgeprint. De opdracht is om rond een van die bronnen te improviseren en tot een muzikaal fragment van een paar minuten te komen. Meteen voel je de creativiteit opborrelen.

Na een dik uur presenteren de groepjes hun ideeën aan elkaar. Het klinkt veelbelovend allemaal, de verkeersleider/regisseur Thomas en zijn team staan erbij te glunderen. Na een jamsessie met de hele groep volgt nog een afsluitend gesprek. Heeft iedereen nog altijd zin om mee te doen? Ja, zo blijkt.

En dus zijn ze vertrokken voor een heerlijk creatieparcours met twee Gentse gevels als betrokken partijen.

Afspraak op 12 september met de rest van Gent voor de Karavaan – tijdens het muziekfestival Odegand – en vanaf eind oktober in NTGent voor de voorstellingen van De opstand van de gevels.